Hulp bij schulden

Schulden kunnen zodanig hoog oplopen dat u in de problemen komt. Hier leest u wat u zelf kunt doen om van uw schulden af te komen.

Waar begint u met het oplossen van uw schuldprobleem?

De eerste stap is altijd zelf aan de slag gaan en uw financiële situatie in kaart brengen om inzicht te krijgen in uw schulden. Dit betekent dat u een overzicht moet maken van uw uitgaven en van uw inkomsten. Vervolgens brengt u al uw schulden in kaart. Daarnaast kunt u nagaan hoe u uw uitgaven kunt verlagen of uw inkomen kunt aanvullen. Misschien lukt het om zo uw probleem aan te pakken.
Lukt het niet om op deze manier uw schulden te verlagen, dan moet u een regeling voorstellen aan al uw schuldeisers.

Op de website www.zelfjeschuldenregelen.nl van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) kunt u lezen wat u kunt doen om van uw schulden af te komen. U vindt er informatie over het maken van een begroting en een inventarisatie van uw schulden. Ook vindt u hier tips over hoe u uw schuldeisers een betalingsvoorstel kunt doen.

Hoe treft u een betalingsregeling met uw schuldeisers?

Als aan de hand van het overzicht van uw inkomsten en uitgaven blijkt dat u niet alle schulden kunt betalen, maar wel een deel, dan kunt u een een afbetalingsregeling voorstellen aan uw schuldeisers. Gaan die met uw voorstel akkoord, dan is er sprake van een zogeheten 'minnelijk akkoord'. Dit akkoord betekent voor u dat u gedurende drie jaar maandelijks een afgesproken bedrag terug betaalt. Na die drie jaar wordt de rest van de schuld kwijtgescholden.
Er zijn vaste methodes om te berekenen hoeveel u maandelijks kunt aflossen. Het bedrag dat na de aflossing over blijft en dat u zelf vrij kunt besteden, ligt iets onder het bijstandsminimum. Bij de berekening van het aflossingsbedrag wordt uiteraard rekening gehouden met noodzakelijke kosten van levensonderhoud.
Soms kunt u bij een gemeentelijke kredietbank geld lenen om uw schuldeisers in één keer het afgesproken bedrag te betalen. U lost dan gedurende drie jaar de lening aan de bank af, uiteraard met rente. Daarna bent u van uw schulden af.

Waar kunt u hulp krijgen bij het verminderen van uw schulden?

Als u er zelf niet uit komt, wacht dan niet, maar neem contact op met uw gemeente. De gemeente kan u in contact brengen met een schuldhulpverlener.
De meeste gemeenten schakelen hiervoor erkende organisaties in zoals de gemeentelijke kredietbank, specialisten op het gebied van hulpverlening bij schulden of het maatschappelijk werk. De sociale dienst, het Juridisch Loket of maatschappelijk werk kan u de weg wijzen. Zo voorkomt u dat u bij ondeskundige of onbetrouwbare aanbieders belandt, die u alleen maar van de regen in de drup helpen.
De schuldhulpverlener vormt zich een beeld van uw financiële situatie en bepaalt samen met u hoe u het beste uw schuldenprobleem kunt oplossen. Als dat nodig is kunt u degene die u helpt, vragen te bemiddelen bij het treffen van een schuldregeling met uw schuldeisers. Uiteraard kunt u ook tips of hulp krijgen om te voorkomen dat uw schulden uit de hand lopen.

Uw schuldprobleem oplossen lukt niet. Wat nu?

Zelf of met hulp van een deskundige uw schulden wegwerken lukt niet altijd. Als u niets kunt aflossen of de schuldeisers willen meer terug krijgen dan u aanbiedt, is een minnelijk akkoord onmogelijk. In deze gevallen kunt u een beroep doen op een wettelijke regeling voor het oplossen van uw schuldprobleem. Het gaat hier om de Wet schuldsanering natuurlijke personen (WSNP).
Als u een beroep wilt doen op de wettelijke regeling moet u een verzoek doen bij de rechtbank. De schuldhulpverlener kan u hierbij helpen. Hij beschikt bijvoorbeeld over standaardteksten van een verzoekschrift, weet bij welke rechtbank u moet zijn en welke andere stukken u moet meesturen met het verzoekschrift. Een van die stukken is de zogenaamde schuldsaneringsverklaring. Daarin geeft de gemeente aan waarom een minnelijk akkoord niet tot stand is gekomen.

Wat doet de rechtbank?

De rechtbank onderzoekt zelf of een minnelijk akkoord ook echt onmogelijk is en gaat na hoe uw schulden zijn ontstaan. Onverantwoord koopgedrag, strafrechtelijke schulden of fraude kunnen redenen zijn om uw verzoek af te wijzen. Dat geldt ook voor eerdere faillissementen of schuldsaneringen.
De rechtbank beoordeelt of u de verplichtingen kunt nakomen die uit de toekomstige schuldsanering voortvloeien. Daarvoor moet u alle benodigde informatie overhandigen aan de rechtbank. Tegelijkertijd moet u zich inspannen om zoveel mogelijk geld voor aflossing te krijgen en mag u niet opzettelijk nog snel nieuwe schulden maken.
Stemt de rechtbank in met uw verzoek, dan moet u gedurende gemiddeld drie jaar een deel van uw inkomen en bezittingen afstaan om uw schulden af te lossen, net als bij een minnelijk akkoord. Het verschil zit hem erin dat schuldeisers móeten meewerken. De rechtbank houdt gedurende de schuldsanering echter wel rekening met hun belangen. Zo kan de rechter in sommige gevallen een langere saneringsperiode (maximaal 5 jaar) vaststellen.
De schuldsanering gaat over alle schulden die voor de uitspraak van de rechtbank zijn ontstaan met uitzondering van studiefinanciering.
Bij uitzondering is beperking van de saneringsduur tot één jaar mogelijk. Dit gebeurt als door uw situatie, bijvoorbeeld een hoge leeftijd of ziekte, aflossing nauwelijks mogelijk is. U moet echter uitgaan van een looptijd van drie jaar.
Wijst de rechtbank het verzoek af, dan kunt u bij het gerechtshof beroep aantekenen. Hiervoor heeft u een advocaat nodig. Wellicht komt u in aanmerking voor gefinancierde rechtsbijstand. Het Juridisch Loket kan u daarmee verder helpen.


Wat doet de bewindvoerder?

De rechtbank benoemt een bewindvoerder die controleert of alles volgens afspraak verloopt. U bent verplicht de bewindvoerder alle informatie te geven die belangrijk is voor de afwikkeling van de wettelijke schuldsanering.
De bewindvoerder onderzoekt uw situatie, onderhoudt voorzover nodig contacten met uw schuldeisers en neemt een deel van de verantwoordelijkheden van u over.
Tijdens de regeling betaalt u in de regel zelf uw vaste lasten en normale rekeningen. Het kan zijn dat de bewindvoerder dat voor u doet en u een vast bedrag voor levensonderhoud krijgt. U moet de bewindvoerder toestemming vragen voor sommige financiële handelingen.
Ook bij de wettelijke schuldsanering kan het nodig zijn dat gespecialiseerde hulpverleners u helpen.
Bent u het niet eens met de wijze waarop de bewindvoerder zijn werk doet of zijn andere taken uitvoert, dan kunt u de rechter-commissaris daarover aanspreken. Hij is binnen de rechtbank de rechter die uw zaak behandelt en toezicht houdt op de bewindvoerder.
Als u zich niet aan uw afspraken houdt, of als u informatie heeft achtergehouden, dan kan de rechtbank de schuldsanering tussentijds beëindigen. U wordt dan automatisch failliet verklaard waarna de schuldeisers uw schulden weer kunnen opeisen, bijvoorbeeld via een beslag op uw inkomen en/of bezittingen.

Wanneer bent u écht van uw schulden af?

Als u zich tijdens de schuldsanering aan alle afspraken hebt gehouden, dan krijgt u van de rechtbank na afloop van de vastgestelde periode een schone lei. U hoeft het restant van de schulden dan niet meer terug te betalen.
Als later blijkt dat u informatie heeft achtergehouden of afspraken niet bent nagekomen, kan de rechtbank eisen dat u alsnog het restant van de schulden terugbetaalt. Wilt u geld lenen? Oriënteer u dan goed op geld.nl.

Meer informatie

De sociale dienst in uw gemeente, de gemeentelijke kredietbank in uw regio of de afdeling voorlichting in uw gemeente wijst u de weg.